Co wpływa na zwiększenie odporności u dzieci?

Kształtowanie odporności u dzieci zaczyna się już w okresie prenatalnym. Wyjątkowym czasem, w którym rozwija się odporność u dziecka jest okres życia płodowego. Odpowiednie żywienie matki ma ogromne znaczenie dla rozwoju mechanizmów odpowiedzialnych za odporność oraz występowania różnych chorób.  Po urodzeniu nabywaniu odporności sprzyjają szczepienia ochronne oraz przebyte zakażenia dziecka. Okazuje się, że w celu zwiększenia odporności u dzieci ważną rolę ogrywa higieniczny tryb życia a także prawidłowe żywienie.

Niezwykle ważnym czynnikiem wpływającym na prawidłowy rozwój układu odpornościowego jest karmienie dziecka mlekiem kobiecym. Pokarmem wytwarzanym w pierwszych chwilach po urodzeniu dziecka jest siara – mleko zawierające liczne substancje o działaniu immunomodelującym, które chroni niemowlę przed chorobami oraz infekcjami. Zawartość w siarze składników immunomodulujących jest kilkakrotnie większa niż w mleku dojrzałym. Najważniejszą immunoglobuliną mleka matki jest IgA, główne białko odpornościowe, które wykazuje dużą aktywność biologiczną.

W żywieniu dzieci  szczególnie ważne są witaminy A, C, E oraz D, które poza podstawową rolą wpływają również na wzmacnianie układu odpornościowego. Niedobór witaminy A wpływa na zaburzenia układu immunologicznego, co może prowadzić do zwiększonej zachorowalności na choroby zakaźne wśród dzieci. Na szczęście niedobory witaminy A nie są powszechne wśród dzieci. Z kolei witamina E ma właściwości silnie antyoksydacyjne i obecna jest we wszystkich błonach komórkowych, gdzie zwalcza wolne rodniki.

Bardzo ważną rolę w ochronie przed infekcjami odgrywa witamina D. Niedobory tej witaminy są bardzo częste wśród dzieci i młodzieży w Polsce, a wynika to głównie ze zbyt małej ekspozycji na słońce oraz niewystarczającego spożycia ryb i nabiału. W czasie infekcji znacznie zwiększa się zużycie witaminy C. W związku z tym w okresach jesienno-zimowych zaleca się zwiększenie spożycia warzyw i owoców wśród dzieci.

Działanie immunostymulujące wykazują również kwasy tłuszczowe omega-3. Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu Żywności i Żywienia zapotrzebowanie na nie wynosi 100 mg DHA dla niemowląt powyżej 6 miesiąca życia  i małych dzieci poniżej w lat, oraz 250 mg EPA oraz DHA dla dzieci powyżej 2 lat oraz dorosłych na dzień.

W diecie dziecka ważne są również prebiotyki oraz probiotyki – wspomagają one rozwój korzystnych bakterii jelitowych, przyczyniając się do wzmocnienia układu odpornościowego. Dobrym źródłem bakterii probiotycznych w diecie dziecka są jogurty, kefiry oraz mleko acidofilne. Z kolei prebiotyki ( głównie oligosacharydy) zakwaszają florę jelitową, co  zmniejsza namnażanie się bakterii chorobotwórczych. Źródłem oligosacharydów są m.in. czosnek, cebula, pomidory, banany, oraz pszenica.

Prawidłowe żywienie jest istotne w procesie kształtowania odporności oraz zapobiegania infekcjom. Odpowiednio skomponowana dieta dziecka może wzmocnić organizm, zminimalizować ryzyko infekcji oraz skrócić powrót do zdrowia maluchów. 

Źródła:

Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci, 110-117, pl. Anna KościejUrszula SkotnickaGracaIwona Ozga.