Przechowywanie i zamrażanie pokarmu kobiecego

Mleko matki jest zawsze najlepszym pokarmem dla niemowląt nawet wtedy, gdy jest przechowywane.  Jednak mleko świeżo odciągnięte ma korzystniejsze właściwości  niż te przechowywane w lodówce, a te magazynowane w lodówce jest lepszym wyborem niż pokarm mrożony. Odciągnięte mleko powinno się jak najszybciej schłodzić. W temperaturze pokojowej pokarm może stać maksymalnie na 6 h. W przypadku noworodków mleko powinno schłodzić się maksymalnie godzinę od odciągnięcia pokarmu. Odciągnięte mleko należy szczelnie zamknąć, umieścić pod zimnym strumieniem wody a następnie w zamrażalniku.

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi mleko matki schładzane w lodówce może być magazynowane nawet 4 dni i nie spowoduje to namnażanie się bakterii patogennych, jednakże za bezpieczny okres przechowywania mleka uznaje się 24 h, a w przypadku noworodków donoszonych nawet 48 h. W tym okresie aktywność antyoksydantów zmniejsza się nieznacznie.  

Okazuje się, że zamrożenie pokarmu kobiecego w temperaturze od -2°0 do -25°C jest wystarczające, aby właściwości pokarmu zostały zachowane. Tak zabezpieczony pokarm można przechowywać przez 6 miesięcy. Wyjątek stanowią noworodki przedwcześnie urodzone, gdzie pokarm tak długo przechowywany nie nadaje się do spożycia. W tych warunkach zmniejsza się aktywność antyoksydacyjna oraz zmniejsza się liczba komórek, natomiast straty aktywności enzymów, stężenia immunoglobulin, witamin, lizozymu, laktoferyny oraz składników dopełniacza są niewielkie. Warto pamiętać, że nie powinno się dodawać świeżego mleka do zamrożonej porcji, gdyż może to wywołać zakażenie bakteryjne oraz destrukcję trójglicerydów.

Istnieją dwie metody odmrażania mleka, w trybie wolnym oraz w szybkim. Pierwsza metoda polega na umieszczeniu pokarmu kobiecego w chłodziarce w temperaturze +4°C, natomiast nie dłużej niż 24 h. Druga metoda zaś zakłada rozmrażanie mleka w wodzie o temperaturze 37°C lub pod bieżącym, chłodnym strumieniem wody. Lepszym wyborem jest szybkie rozmrażanie, gdyż ta metoda zachowuje właściwości pokarmu w większym stopniu. Należy jednak uważać, aby woda nie przedostała się do pojemnika z mlekiem podczas rozmrażania.

Po rozmrożeniu pokarm może być przechowywany maksymalnie 4h w temperaturze pokojowej, lub 24 h w lodówce. Ważne jest aby pamiętać, że takiego pokarmu nie można zamrozić powtórnie, gdyż dochodzi do całkowitej zmiany struktury trójglicerydów oraz znacznie wzrasta ryzyko zakażenia bakteryjnego w ogrzanym mleku. Ponadto mleka kobiecego nie powinno się rozmrażać w kuchence mikrofalowej, gdyż emitowane fale ultradźwiękowe wpływają na zmniejszenie stężenia immunoglobuliny A, witaminy C i aktywności lizozymu, co znacznie zmniejsza właściwości uodparniające pokarmu kobiecego. Trudniej jest również ocenić temperaturę mleka podgrzanego w mikrofali, ponieważ może być ona wyższa niż temperatura butelki.

Źródła:

Wilińska M., Kowal A., Świetliński J., Boraszewska-Kornacka M. K., Optymalizacja postępowania w zakresie pozyskiwania, przechowywania oraz wykorzystania mleka matki dla dziecka- aktualizacja zaleceń; Standardy Medyczna Pediatria, 2012, tom 9, 251-259